ALGEMENE BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP DISCIPLINE A EN B  

Artikel 1: Definities 

1. De Leeuw Bouw & Ontwikkeling B.V. (KvK: 82423709) wordt in deze algemene voorwaarden aangeduid als opdrachtnemer of De Leeuw Bouw & Ontwikkeling.  
2. De wederpartij van opdrachtnemer wordt in deze algemene voorwaarden aangeduid als opdrachtgever.  
3. De Leeuw Bouw & Ontwikkeling oefent twee verschillende disciplines uit. A. bouwkundig ontwerp- en advies waarvoor een overeenkomst van opdracht wordt gesloten door het ondertekenen van de offerte. B. het bouwen waarvoor een overeenkomst van aanneming van werk wordt gesloten. In deze algemene voorwaarden zijn er algemene bepalingen die gelden voor beide soorten van werkzaamheden van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling. De bepalingen onder A. gelden alleen voor de ontwerp- en advieswerkzaamheden. De bepalingen onder B. gelden alleen voor de bouwwerkzaamheden.  

Artikel 2: Toepasselijkheid algemene voorwaarden (opdracht, etc.) 

1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op alle offertes, aanbiedingen, werkzaamheden, overeenkomsten en leveringen van diensten of goederen door of namens De Leeuw Bouw & Ontwikkeling. 
2. Afwijken van deze voorwaarden kan alleen als dat uitdrukkelijk én schriftelijk door partijen is overeengekomen. 

Artikel 3: Betaling (opdracht, etc.) 

1. Facturen moeten binnen 14 dagen na factuurdatum betaald zijn, tenzij partijen hierover andere afspraken hebben gemaakt. Bij overschrijding van deze termijn is de opdrachtgever in verzuim en is de opdrachtgever een vertragingsrente (gelijk aan de wettelijke rente) verschuldigd.
2. Betaalt opdrachtgever niet op tijd, dan is hij in gebreke. Blijft opdrachtgever in gebreke, dan is De Leeuw Bouw & Ontwikkeling gerechtigd de verplichtingen op te schorten totdat opdrachtgever aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan. Ook is De Leeuw Bouw & Ontwikkeling gerechtigd het retentierecht uit te oefenen. 
3. De buitengerechtelijke incassokosten worden berekend volgens het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten. Bij opdrachtgevers die geen consument zijn, wordt de wettelijke handelsrente als bedoeld in artikel 6:119a BW in rekening gebracht. Bij consumenten wordt de rente als bedoeld in artikel 6:119 BW in rekening gebracht. In geval van liquidatie, faillissement, beslag of surseance van betaling van de opdrachtgever zijn de vorderingen van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling op de opdrachtgever onmiddellijk opeisbaar. 

Artikel 4: Aanbiedingen, offertes en prijs (opdracht, e.d.) 

1. De aanbiedingen zijn vrijblijvend, tenzij in het aanbod een termijn van aanvaarding is genoemd. Wordt het aanbod niet binnen die gestelde termijn aanvaard, dan vervalt het aanbod. 
2. Levertijden in offertes zijn indicatief en geven de opdrachtgever bij overschrijding daarvan geen recht op ontbinding of schadevergoeding, tenzij partijen uitdrukkelijk én schriftelijk anders zijn overeengekomen. 
3. Aanbiedingen en offertes gelden niet automatisch voor nabestellingen en/of meerwerk. Partijen moeten dit uitdrukkelijk én schriftelijk overeenkomen. 
4. De op aanbiedingen, offertes en facturen genoemde prijs bestaat uit de prijs exclusief de verschuldigde btw en eventuele andere overheidsheffingen. 

Artikel 5: Contractduur overeenkomst  

1. De overeenkomst tussen opdrachtgever en De Leeuw Bouw & Ontwikkeling wordt aangegaan voor onbepaalde tijd, tenzij uit de aard van de overeenkomst iets anders voortvloeit of partijen uitdrukkelijk én schriftelijk anders zijn overeengekomen. 
2. Zijn partijen binnen de looptijd van de overeenkomst voor de voltooiing van bepaalde werkzaamheden een termijn overeengekomen, dan is dit nooit een fatale termijn. Bij overschrijding van deze termijn moet opdrachtgever De Leeuw Bouw & Ontwikkeling schriftelijk in gebreke stellen. 

Artikel 6: Wijziging van de overeenkomst 

1. Indien tijdens de uitvoering van de overeenkomst blijkt dat het voor een behoorlijke uitvoering van de opdracht noodzakelijk is om de te verrichten werkzaamheden te wijzigen of aan te vullen, passen partijen tijdig en in onderling overleg de overeenkomst dienovereenkomstig aan. 
2. Indien partijen overeenkomen dat de overeenkomst wordt gewijzigd of aangevuld, kan het tijdstip van voltooiing van de uitvoering daardoor worden beïnvloed. De Leeuw Bouw & Ontwikkeling stelt opdrachtgever hiervan zo spoedig mogelijk op de hoogte. 
3. Indien de wijziging van of aanvulling op de overeenkomst financiële en/of kwalitatieve consequenties heeft, licht De Leeuw Bouw & Ontwikkeling opdrachtgever hierover vooraf schriftelijk in. 
4. Indien partijen een vast honorarium zijn overeengekomen, geeft De Leeuw Bouw & Ontwikkeling daarbij aan in hoeverre de wijziging of aanvulling van de overeenkomst een overschrijding van dit honorarium tot gevolg heeft. 
5. In afwijking van het bepaalde in het derde lid van dit artikel kan De Leeuw Bouw & Ontwikkeling geen meerkosten in rekening brengen indien de wijziging of aanvulling het gevolg is van omstandigheden die aan hem kunnen worden toegerekend. 

DE VOLGENDE BEPALINGEN ZIJN VAN TOEPASSING OP DISCIPLINE A ONTWERP EN ADVIES  

Artikel 7: De opdracht en uitvoering 

1. Zodra het ontwerp en advies gereed is, stelt De Leeuw Bouw & Ontwikkeling de opdrachtgever hiervan in kennis. 
2. De overeenkomst bevat voor De Leeuw Bouw & Ontwikkeling steeds inspanningsverplichtingen, geen resultaatsverplichtingen.
3. Weigert opdrachtgever zijn medewerking aan de uitvoering van de opdracht door De Leeuw Bouw & Ontwikkeling, dan is hij nog steeds verplicht de afgesproken prijs aan De Leeuw Bouw & Ontwikkeling te betalen. 

Artikel 8: Kwaliteitsplan- en borger 

1. Na inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen per 1 januari 2024 is opdrachtgever in sommige gevallen gehouden om een kwaliteitsborger in te schakelen. De kwaliteitsborger wordt in principe door de opdrachtgever ingeschakeld en betaald, tenzij in de overeenkomst anders is bepaald. Opdrachtnemer is gehouden samen te werken met de kwaliteitsborger en de kwaliteitsborger alle informatie ter beschikking te stellen waarom wordt gevraagd. De extra kosten die de opdrachtnemer moet maken om aan deze verplichting te voldoen worden achteraf op uurbasis in rekening gebracht. Het tarief is € 75,– excl. btw.  
2. Opdrachtnemer stelt geen borgingsplan op en maakt geen selectie voor een kwaliteitsborger, tenzij anders wordt overeengekomen. Opdrachtnemer zal zich inspannen ten einde een goede samenwerking met kwaliteitsborger te bevorderen. 
3. Opdrachtnemer is niet aansprakelijk voor de werkwijze, fouten danwel andere tekortkomingen van de kwaliteitsborger.  

Artikel 9: Intrekking opdracht 

1. Het staat opdrachtgever vrij om de opdracht aan De Leeuw Bouw & Ontwikkeling op elk gewenst moment te beëindigen. 
2. Wanneer opdrachtgever de opdracht intrekt, is opdrachtgever verplicht het verschuldigde loon en de gemaakte onkosten en kosten van derden van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling te betalen. Het verschuldigde loon wordt gesteld op het gedeelte van hetgeen volgens het termijnschema op de offerte reeds is voldaan of had moeten zijn.  
3. De Leeuw Bouw & Ontwikkeling maakt binnen 14 dagen een eindfactuur op. 

Artikel 10: Prijsindexering (opdracht) 

1. De bij het aangaan van de overeenkomst overeengekomen prijzen en uurlonen zijn gebaseerd op het op dat moment gehanteerde prijspeil. De Leeuw Bouw & Ontwikkeling heeft het recht de aan opdrachtgever te berekenen vergoedingen jaarlijks per januari aan te passen. 
2. De prijzen zijn gebaseerd op de op dat moment bekend zijnde kostprijzen. Verhogingen hiervan, die door de De Leeuw Bouw & Ontwikkeling niet konden worden voorzien ten tijde van het doen van de aanbieding c.q. het tot stand komen van de overeenkomst, kunnen aanleiding geven tot prijsverhogingen. 

Artikel 11: Betaling  

1. Opdrachtgever is gehouden om 25% van het overeengekomen honorarium vooraf te voldoen, tenzij anders in de offerte staat vermeld. Hiertoe ontvangt opdrachtgever een factuur. De restantfactuur moet worden voldaan na afronding van de door De Leeuw Bouw & Ontwikkeling uit te voeren werkzaamheden, tenzij anders in de offerte staat vermeld. Dit staat los van de uitkomst van de eventuele vergunningaanvraag.

Artikel 12: Eigendom van documenten 

1. Eigendom van documenten worden eigendom van de opdrachtgever en mogen door hem voor dit project worden gebruikt met inachtneming van de rechten die voortvloeien uit de wetgeving op het gebied van de intellectuele eigendom, nadat de opdrachtgever aan zijn financiële verplichtingen jegens De Leeuw Bouw & Ontwikkeling heeft voldaan. 

Artikel 13: Intellectuele eigendom 

1. Tenzij partijen schriftelijk anders zijn overeengekomen, behoudt De Leeuw Bouw & Ontwikkeling alle intellectuele absolute rechten (waaronder auteursrecht, octrooirecht, merkenrecht, tekeningen- en modellenrecht, etc.) op alle ontwerpen, tekeningen, geschriften, dragers met gegevens of andere informatie, offertes, afbeeldingen, schetsen, modellen, maquettes, etc. 
2. De genoemde intellectuele absolute rechten mogen niet zonder schriftelijke toestemming van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling worden gekopieerd, aan derden getoond en/of ter beschikking gesteld of op andere wijze worden gebruikt. 

DE VOLGENDE BEPALINGEN ZIJN VAN TOEPASSING OP DISCIPLINE B AANNEMING VAN WERK  

Artikel 14: Meer- en minder werk  

1. Verrekening van meer- en minder werk vindt plaats:
   a. ingeval van wijzigingen in de overeenkomst dan wel in de voorwaarden van uitvoering;
   b. ingeval van afwijkingen van de bedragen van de stelposten;
   c. ingeval van afwijkingen van verrekenbare hoeveelheden;  
2. In geval van door de opdrachtgever gewenste wijzigingen in de overeenkomst dan wel in de voorwaarden van uitvoering kan de aannemer slechts dan een verhoging van de prijs vorderen, wanneer hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van een daaruit voortvloeiende prijsverhoging, tenzij de opdrachtgever die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen.  
3. Wijzigingen in de overeenkomst dan wel de voorwaarden van uitvoering zullen – behoudens spoedeisende omstandigheden – schriftelijk of elektronisch worden overeengekomen. Het gemis van een schriftelijke of elektronische opdracht laat de aanspraken van de opdrachtnemer en van de opdrachtgever op verrekening van meer- en minder werk onverlet. Bij gebreke van een schriftelijke opdracht rust het bewijs van de wijziging op degene die de aanspraak maakt.  
4. Stelposten zijn in de overeenkomst genoemde bedragen, die in de aannemingssom zijn begrepen en die bestemd zijn voor hetzij
   a. het aanschaffen van bouwstoffen;
   b. het aanschaffen van bouwstoffen en het verwerken daarvan;
   c. het verrichten van werkzaamheden, welke op de dag van de overeenkomst onvoldoende nauwkeurig zijn bepaald en welke door de opdrachtgever nader moeten worden ingevuld.
   Ten aanzien van iedere stelpost wordt in de overeenkomst vermeld waarop deze betrekking heeft.  
5. Bij de ten laste van stelposten te brengen uitgaven wordt gerekend met de aan de aannemer berekende prijzen respectievelijk de door hem gemaakte kosten, te verhogen met een aannemersvergoeding van 10%.  
6. Indien een stelpost uitsluitend betrekking heeft op het aanschaffen van bouwstoffen, zijn de kosten van het verwerken daarvan in de aannemingssom begrepen en worden deze niet afzonderlijk verrekend. Deze kosten zullen echter worden verrekend ten laste van de stelpost, waarop de aanschaffing van die bouwstoffen wordt verrekend voor zover zij door de invulling die aan de stelpost wordt gegeven hoger zijn dan die waarmee de opdrachtnemer redelijkerwijs rekening heeft moeten houden.  
7. Indien een stelpost betrekking heeft op het aanschaffen van bouwstoffen en het verwerken daarvan, zijn de kosten van verwerking niet in de aannemingssom begrepen en worden deze afzonderlijk ten laste van de stelpost verrekend.  
8. Indien in de overeenkomst verrekenbare hoeveelheden zijn opgenomen, en deze hoeveelheden te hoog of te laag blijken om het werk tot stand te brengen, zal verrekening plaats vinden van de uit die afwijking voortvloeiende meer of minder kosten.  
9. Indien de opdrachtgever opdracht geeft tot het uitvoeren van meerwerk, mag de opdrachtnemer bij wijze van voorschot 25% van het overeengekomen bedrag in rekening brengen. Het resterende gedeelte zal de opdrachtnemer eerst kunnen factureren bij het gereedkomen van het meerwerk dan wel bij de eerstkomende termijnfactuur daarna. Tenzij anders is overeengekomen zal minderwerk door de opdrachtnemer worden verrekend bij de eindafrekening.  
10. Indien bij de eindafrekening van het werk blijkt dat het totaalbedrag van het minderwerk het totaalbedrag van het meerwerk overtreft, heeft de opdrachtnemer recht op een bedrag gelijk aan 10% van het verschil van die totalen.  

Artikel 15: Betaling  

1. Indien betaling in termijnen is overeengekomen, zendt de opdrachtnemer telkens bij of na het verschijnen van een betalingstermijn de desbetreffende termijnfactuur aan de opdrachtgever toe. De door de opdrachtgever aan de opdrachtnemer verschuldigde omzetbelasting wordt afzonderlijk vermeld.  
2. Betaling van een ingediende factuur dient plaats te vinden uiterlijk 14 dagen na de factuurdatum, met dien verstande dat bij de oplevering alle ingediende termijnfacturen en de facturen met betrekking tot het overeengekomen meerwerk dienen te zijn voldaan, onverminderd de toepasselijkheid van artikel 18 en op voorwaarde dat de opdrachtnemer deze facturen tijdig voor de oplevering heeft ingediend. De opdrachtnemer is gerechtigd de factuur betreffende de bij oplevering verschuldigde termijn 14 dagen voor de geplande oplevering in te dienen.  
3. Binnen een redelijke termijn na de dag waarop het werk als opgeleverd geldt, dient de opdrachtnemer de eindafrekening in.  
4. Betaling van het aan de opdrachtnemer verschuldigde bedrag van de eindafrekening dient plaats te vinden uiterlijk 30 dagen na de dag waarop de opdrachtnemer de eindafrekening heeft ingediend. 

Artikel 16: Borgingsplan en kwaliteitsborger  

1. Na inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen per 1 januari 2024 is in sommige gevallen opdrachtgever gehouden om een kwaliteitsborger in te schakelen. De kwaliteitsborger wordt in principe door de opdrachtgever ingeschakeld en betaald, tenzij in de overeenkomst anders is bepaald. Opdrachtnemer is gehouden samen te werken met de kwaliteitsborger en de kwaliteitsborger alle informatie ter beschikking te stellen waarom wordt gevraagd. De extra kosten die de opdrachtnemer moet maken om aan deze verplichting te voldoen worden achteraf op uurbasis in rekening gebracht. Het uurtarief is € 75,– excl. btw.  
2. Opdrachtgever is gerechtigd zelf een kwaliteitsborger te selecteren en te contracteren. In het geval wordt overeengekomen dat opdrachtnemer de kwaliteitsborger contracteert, heeft opdrachtnemer ook het recht een eigen keuze te maken bij het selecteren van de kwaliteitsborger. In dat geval zal opdrachtnemer ook het borgingsplan opstellen en de werkzaamheden met de kwaliteitsborger afstemmen. Opdrachtnemer zal zich inspannen ten einde een goede samenwerking met kwaliteitsborger te bevorderen. In de overeenkomst wordt opgenomen welke prijs opdrachtnemer in rekening brengt voor de werkzaamheden van de opdrachtnemer en het bedrag dat voor de kwaliteitsborger wordt betaald. Dit borgingsplan behoort niet tot de hoofdwerkzaamheden en wordt apart in rekening gebracht.  
3. Opdrachtnemer is niet aansprakelijk voor de werkwijze, fouten danwel andere tekortkomingen van de kwaliteitsborger.  
4. Opdrachtnemer is als aannemer bij het aangaan of het uitvoeren van de overeenkomst verplicht opdrachtgever te waarschuwen voor onjuistheden in de opdracht voor zover hij deze kende of redelijkerwijs behoorde te kennen. Hetzelfde geldt in geval van gebreken en ongeschiktheid van zaken afkomstig van derden, daaronder begrepen de grond waarop opdrachtnemer een werk laat uitvoeren, alsmede fouten of gebreken in door opdrachtnemer verstrekte plannen, tekeningen, berekeningen, bestekken of uitvoeringsvoorschriften. Deze waarschuwing geschiedt schriftelijk en ondubbelzinnig. Opdrachtnemer wijst tijdig op de mogelijke gevolgen voor de deugdelijke nakoming van de overeenkomst.  
5. In geval van aanneming van een bouwwerk legt de opdrachtnemer bij de kennisgeving dat het werk klaar is om te worden opgeleverd, bedoeld in artikel 758 lid 1, een dossier aan de opdrachtgever over met betrekking tot het tot stand gebrachte bouwwerk. Het dossier bevat gegevens en bescheiden die volledig inzicht geven in de nakoming van de overeenkomst door de opdrachtnemer en de te dien aanzien uitgevoerde werkzaamheden. Het betreft alleen de ruwbouw en niet de afbouw en bevat in dat geval  in ieder geval: a. tekeningen en berekeningen betreffende het tot stand gebrachte bouwwerk en de bijbehorende installaties, en een beschrijving van de toegepaste materialen en installaties, alsmede de gebruiksfuncties van het bouwwerk; b. gegevens en bescheiden die nodig zijn voor gebruik en onderhoud van het bouwwerk. 

Artikel 17: Oplevering en onderhoudstermijn  

1. Het werk geldt als opgeleverd wanneer de opdrachtnemer heeft medegedeeld dat het werk gereed is voor oplevering en de opdrachtgever het werk heeft aanvaard. Ter gelegenheid van de oplevering wordt een door beide partijen te ondertekenen opleveringsrapport opgemaakt. Dit opleveringsrapport wordt ondersteund door foto’s die opdrachtgever per e-mail ontvangt. Een door de opdrachtgever geconstateerde tekortkoming die door de opdrachtnemer niet wordt erkend wordt in het opleveringsrapport als zodanig vermeld.  
2. Indien de opdrachtnemer heeft medegedeeld dat het werk voor oplevering gereed is en de opdrachtgever niet binnen 8 dagen daarna laat weten of hij het werk al dan niet aanvaardt, geldt het werk als opgeleverd.  
3. Indien de opdrachtgever het werk afkeurt, dient hij dat schriftelijk of elektronisch te doen onder vermelding van de gebreken die de reden voor afkeuring zijn. Kleine gebreken, die gevoeglijk in de onderhoudstermijn kunnen worden hersteld, zullen geen reden tot afkeuring mogen zijn, mits zij een eventuele ingebruikneming niet in de weg staan.  
4. Indien de opdrachtgever het werk in gebruik neemt, geldt het werk als opgeleverd.  
5. Indien partijen vaststellen dat gelet op de aard of omvang van de tekortkomingen in redelijkheid niet van oplevering kan worden gesproken, zal de opdrachtnemer na overleg met de opdrachtgever een nieuwe datum noemen waarop het werk gereed zal zijn voor oplevering.  
6. Na de dag waarop het werk als opgeleverd geldt, is het werk voor risico van de opdrachtgever.  
7. Door de opdrachtnemer erkende tekortkomingen worden zo spoedig mogelijk hersteld.  
8. Na de dag waarop het werk als opgeleverd geldt, gaat een onderhoudstermijn van 30 dagen in.  

Artikel 18: 5% regeling  

1. Dit artikel is slechts van toepassing op aanneming van werk die strekt tot de bouw van een woning in opdracht van een consument, dat wil zeggen een natuurlijk persoon die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf.  
2. De consument kan zonder beroep te doen op artikel 6:262 BW en onder behoud van zijn recht op oplevering, maximaal 5% van de aannemingssom inhouden op de laatste termijn of laatste termijnen en dit bedrag in plaats van aan de opdrachtnemer te betalen, in depot storten bij een notaris.  
3. De notaris brengt het bedrag in de macht van de opdrachtnemer nadat drie maanden zijn verstreken na het tijdstip van oplevering, tenzij de consument van zijn in artikel 6:262 BW toegekende bevoegdheid gebruik wenst gebruik te maken. In dat geval deelt de consument aan de notaris mee tot welk bedrag het depot moet worden gehandhaafd.  
4. Opdrachtnemer zal consument de mogelijkheid geven om voornoemde termijn te verlengen met drie maanden.   
5. De notaris brengt het bedrag voorts in de macht van de opdrachtnemer voor zover de consument daarin toestemt, de opdrachtnemer vervangende zekerheid stelt of bij een uitspraak die partijen bindt, is beslist dat een depot niet of niet langer gerechtvaardigd is.  
6. Indien de consument aan de opdrachtnemer schadevergoeding verschuldigd is wegens de depotstoring of de door de opdrachtnemer gestelde vervangende zekerheid, wordt deze gesteld op de wettelijke rente van artikel 6:119 BW. Gedurende de drie maanden na oplevering is zij niet verschuldigd, zelfs niet indien geen gebreken worden geconstateerd.  
7. De door de notaris berekende kosten voor het depot komen voor rekening van de consument. De door de notaris te vergoeden rente over het depotbedrag komt ten gunste van de consument.  

Artikel 19: Uitvoeringsduur, uitstel van oplevering en schadevergoeding wegens te late oplevering 

1. Een planning is nimmer bindend en daaruit kunnen geen werkbare dagen of een termijn worden afgeleid. Alleen in het geval de offerte een uiterlijke datum met werkbare dagen bevat geldt het volgende. Indien de termijn, waarbinnen het werk zal worden opgeleverd, is uitgedrukt in werkbare werkdagen, wordt onder werkdag verstaan een kalenderdag, tenzij deze valt op een algemeen of ter plaatse van het werk erkende, of door de overheid dan wel bij of krachtens collectieve arbeidsovereenkomst voorgeschreven rust- of feestdag, vakantiedag of andere niet individuele vrije dag. Werkdagen, respectievelijk halve werkdagen, worden als onwerkbaar beschouwd, wanneer daarop door niet voor rekening van de opdrachtnemer komende omstandigheden gedurende tenminste vijf uren, respectievelijk tenminste twee uren, door het grootste deel van de arbeiders of machines niet kan worden gewerkt.  
2. De opdrachtnemer heeft recht op verlenging van de termijn waarbinnen het werk zal worden opgeleverd indien door overmacht, door voor rekening van de opdrachtgever komende omstandigheden, dan wel als gevolg van meer en minder werk, niet van de opdrachtnemer kan worden gevergd dat het werk binnen de overeengekomen termijn wordt opgeleverd.  
3. Bij overschrijding van de overeengekomen bouwtijd is de opdrachtnemer een gefixeerde schadevergoeding aan de opdrachtgever verschuldigd van € 40 per werkdag tot de dag waarop het werk aan de opdrachtgever wordt opgeleverd, behoudens voor zover de opdrachtnemer recht heeft op bouwtijdverlenging. Voor de toepassing van dit lid wordt als dag van oplevering aangemerkt de dag waarop het werk volgens de opdrachtnemer gereed was voor oplevering, mits het werk vervolgens als opgeleverd geldt, dan wel de dag van ingebruikneming van het werk door de opdrachtgever.  
4. Indien de aanvang of de voortgang van het werk wordt vertraagd door factoren, waarvoor de opdrachtgever verantwoordelijk is, dienen de daaruit voor de opdrachtnemer voortvloeiende schade en kosten door de opdrachtgever te worden vergoed.  

DE VOLGENDE BEPALINGEN (20 T/M 24) INZAKE AANSPRAKELIJKHEID ZIJN VAN TOEPASSING OP DISCIPLINE A ONTWERP EN ADVIES  

N.B. Tekst artikelen 20 t/m 23 gelijk aan DNR 2011 Hoofdstuk 6 Aansprakelijkheid van de opdrachtnemer.  

Artikel 19 

1. De opdrachtnemer is jegens de opdrachtgever aansprakelijk voor zijn toerekenbare tekortkoming. Voor zover nakoming niet reeds blijvend onmogelijk is, vindt dit lid slechts toepassing met inachtneming van de wettelijke regeling van verzuim van de schuldenaar. 
2. Maakt de opdrachtnemer bij de vervulling van de opdracht gebruik van een andere persoon, dan is de opdrachtnemer op gelijke wijze aansprakelijk als voor zijn eigen tekortkomingen met inachtneming van het bepaalde in artikel 14 lid 5 DNR 2011. 

Artikel 20 

1. In geval van een toerekenbare tekortkoming is de opdrachtnemer uitsluitend aansprakelijk voor vergoeding van de directe schade. 
2. Tot de directe schade behoren in geen geval: bedrijfsschade, productieverlies, omzet- en/of winstderving, waardevermindering van producten evenmin als de kosten die met de uitvoering van het object gemoeid zouden zijn als de opdracht van de aanvang af goed zou zijn uitgevoerd. 
3. De opdrachtgever is verplicht, tenzij zulks in verband met de omstandigheden niet van hem kan worden gevergd, in goed overleg de opdrachtnemer de gelegenheid te geven binnen een redelijke termijn voor diens rekening tekortkomingen, waarvoor de opdrachtnemer aansprakelijk is, te herstellen of de uit die tekortkomingen voortvloeiende schade te beperken of op te heffen onverminderd de aansprakelijkheid van de opdrachtnemer voor schade ten gevolge van de tekortkomingen. 
4. Bij de vaststelling van de schadevergoeding in geval van een overschrijding van de vertegenwoordigingsbevoegdheid wordt, naast met de overige van belang zijnde feiten en omstandigheden, rekening gehouden met de mate waarin de opdrachtgever door de gevolgen van de bevoegdheidsoverschrijding is gebaat. 
5. Indien door of namens de opdrachtgever het inschakelen van een bepaalde persoon is of wordt voorgeschreven, is de opdrachtnemer voor wat het werk van die persoon betreft jegens de opdrachtgever tot niet meer gehouden dan tot datgene, waartoe de opdrachtnemer die persoon kan houden krachtens de voorwaarden van de tussen de opdrachtnemer en de voorgeschreven persoon geldende afspraken, zoals deze door de opdrachtgever zijn aanvaard of goedgekeurd. Indien de voorgeschreven persoon tekortschiet en de opdrachtnemer het redelijkerwijs nodige heeft gedaan om nakoming en/of schadevergoeding te verkrijgen, zal de opdrachtgever de voor de opdrachtnemer ontstane extra kosten aan hem vergoeden, voor zover deze hem niet zijn vergoed door de voorgeschreven persoon. Daartegenover zal de opdrachtnemer, op eerste verzoek van de opdrachtgever, aan deze zijn vordering op de voorgeschreven persoon cederen tot aan het door de opdrachtgever aan hem vergoede bedrag. 
6. Een op grond van de voorgaande regels bepaalde schadevergoeding is niet van toepassing voor zover deze schadevergoeding in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. 
7. Onverminderd het in de vorige leden bepaalde is de opdrachtnemer bij opdrachten die betrekking hebben op de totstandkoming van een object alleen aansprakelijk voor schaden die niet zouden worden gedekt door een gebruikelijke CAR-verzekering of een vergelijkbare verzekering. 

Artikel 21 

1. De door de opdrachtnemer te vergoeden schade is naar keuze van partijen per opdracht beperkt tot een bedrag gelijk aan de advieskosten met een maximum van € 1.000.000 of tot een bedrag gelijk aan driemaal de advieskosten met een maximum van € 2.500.000. 
2. Indien partijen geen keus bepaalden betreffende de omvang van de door de opdrachtnemer te vergoeden schade, is deze per opdracht beperkt tot een bedrag gelijk aan de advieskosten met een maximum van € 1.000.000. 
3. In aanvulling op de voorgaande twee leden geldt dat ingeval de opdrachtgever een consument is, de in die twee leden genoemde beperkingen niet lager kunnen zijn dan € 75.000. 

Artikel 22 

1. De aansprakelijkheid van de opdrachtnemer vervalt door verloop van vijf jaren vanaf de dag waarop de opdracht door voltooiing of opzegging is geëindigd. 
2. De rechtsvordering uit hoofde van een toerekenbare tekortkoming vervalt en is niet ontvankelijk indien de opdrachtgever niet binnen bekwame tijd nadat hij de tekortkoming heeft ontdekt of redelijkerwijs had behoren te ontdekken, schriftelijk en met redenen omkleed bij de opdrachtnemer ter zake heeft geprotesteerd. 
3. De rechtsvordering uit hoofde van een toerekenbare tekortkoming vervalt en is niet ontvankelijk door verloop van twee jaren na het schriftelijke en met redenen omklede protest. Indien de opdrachtgever de opdrachtnemer een termijn heeft gesteld waarbinnen deze de tekortkoming zal wegnemen, begint de vervaltermijn eerst te lopen bij het einde van deze termijn, of zoveel eerder als de opdrachtnemer te kennen heeft gegeven de tekortkoming niet te zullen herstellen. 
4. De rechtsvordering uit hoofde van een toerekenbare tekortkoming vervalt in ieder geval na verloop van vijf jaren vanaf de dag waarop de opdracht door voltooiing of opzegging is geëindigd. De rechtsvordering die na deze termijn wordt ingesteld is niet ontvankelijk. 
5. Indien de eindfactuur op een eerdere dag wordt verzonden dan de dag waarop de opdracht door opzegging of voltooiing is geëindigd, geldt de eerdere dag als dag waarop de opdracht is geëindigd. 
6. Voor de toepassing van het bepaalde in de leden 1 en 4 wordt voor de opdracht een object betreffende als de dag waarop de opdracht is geëindigd, aangemerkt de dag waarop het object is of wordt geacht te zijn opgeleverd, mits deze oplevering geschiedt voor de in lid 5 bedoelde dag. 
7. Wordt de opdracht door een consument ontbonden, dan wordt voor toepassing van het bepaalde in de leden 1 en 4 als dag waarop de opdracht is geëindigd, aangemerkt de dag waarop de ontbinding plaatsvond. 
8. Indien de rechtsvordering krachtens het bepaalde in de vorige leden zou vervallen tussen het tijdstip waarop de opdrachtnemer aan de opdrachtgever heeft medegedeeld dat hij de tekortkoming zal onderzoeken of herstellen en het tijdstip waarop hij het onderzoek en de pogingen tot herstel kennelijk als beëindigd beschouwt, wordt de vervaltermijn verlengd tot zes maanden na laatstgenoemd tijdstip. 

Artikel 23 

1. Het recht van de opdrachtgever op schadevergoeding vermindert niet diens verplichtingen te betalen conform de opdracht. 
2. In geval dat een bij de opdrachtnemer in dienst zijnde persoon is gedetacheerd bij de opdrachtgever, is de opdrachtnemer met inachtneming van het overig in dit hoofdstuk bepaalde slechts verantwoordelijk voor het beschikbaar zijn van deze persoon met de overeengekomen kwaliteit voor de overeengekomen periode. 
3. Behoudens het bepaalde in het vorige lid is de opdrachtnemer niet aansprakelijk voor vergoeding van schade van de opdrachtgever of derden (mede) veroorzaakt door de ter beschikking gestelde persoon/personen. 
4. De opdrachtgever is aansprakelijk voor, en vrijwaart de opdrachtnemer ter zake van, vorderingen tot vergoeding van schade van derden veroorzaakt door de aan de opdrachtgever ter beschikking gestelde persoon/personen. 
5. Voor vergoeding van andere schade dan in dit hoofdstuk genoemd, is de opdrachtnemer slechts aansprakelijk indien en voor zover de tekortkoming te wijten is aan opzet of grove onzorgvuldigheid van de opdrachtnemer. 

Artikel 24: Aansprakelijkheid opdrachtgever 

1. Ingeval een opdracht wordt verstrekt door meer dan één persoon, is ieder van hen hoofdelijk aansprakelijk voor de bedragen die uit hoofde van die opdracht aan De Leeuw Bouw & Ontwikkeling verschuldigd zijn. 
2. Wordt een opdracht middellijk of onmiddellijk verstrekt door een natuurlijke persoon namens een rechtspersoon, dan kan deze natuurlijke persoon tevens in privé opdrachtgever zijn. Daarvoor is vereist dat deze natuurlijke persoon beschouwd kan worden als de (mede)beleidsbepaler van de rechtspersoon. Bij wanbetaling door de rechtspersoon is de natuurlijke persoon dus persoonlijk aansprakelijk voor de betaling van de factuur, onverschillig of deze, al dan niet op verzoek van opdrachtgever, ten name van een rechtspersoon dan wel ten name van opdrachtgever als natuurlijk persoon of hen beiden is gesteld.

DE VOLGENDE BEPALINGEN (25 T/M 29) INZAKE AANSPRAKELIJKHEID ZIJN VAN TOEPASSING OP DISCIPLINE B AANNEMING VAN WERK 

OVEREENKOMSTIG MET AVA 2013 VASTGESTELD DOOR BOUWEND Nederland  

Artikel 25: Aansprakelijkheid van de opdrachtgever  

1. De opdrachtgever draagt de verantwoordelijkheid voor de juistheid van de door of namens hem verstrekte gegevens.  
2. Verschillen tussen de tijdens de uitvoering blijkende toestand van bestaande gebouwen, werken en terreinen enerzijds en de toestand die de opdrachtnemer redelijkerwijs had mogen verwachten, geven de opdrachtnemer recht op vergoeding van de daaruit voortvloeiende kosten.  
3. Indien na de totstandkoming van de overeenkomst blijkt dat het bouwterrein verontreinigd is of de uit het werk komende bouwstoffen verontreinigd zijn, is de opdrachtgever aansprakelijk voor de daaruit voor de uitvoering van het werk voortvloeiende gevolgen.  
4. De opdrachtgever draagt de verantwoordelijkheid voor de door of namens hem voorgeschreven constructies en werkwijzen, daaronder begrepen de invloed, die daarop door de bodemgesteldheid wordt uitgeoefend, alsmede voor de door of namens hem gegeven orders en aanwijzingen.  
5. Indien bouwstoffen of hulpmiddelen, die de opdrachtgever ter beschikking heeft gesteld, dan wel door hem zijn voorgeschreven, ongeschikt of gebrekkig zijn, komen de gevolgen hiervan voor rekening van de opdrachtgever.  
6. Indien de opdrachtgever een onderaannemer of leverancier heeft voorgeschreven, en deze niet, niet tijdig of niet deugdelijk presteert, komen de gevolgen hiervan voor rekening van de opdrachtgever.  
7. De opdrachtgever is aansprakelijk voor schade aan het werk en de schade en vertraging die de opdrachtnemer lijdt als gevolg van door de opdrachtgever of in zijn opdracht door derden uitgevoerde werkzaamheden of verrichte leveringen.  
8. De gevolgen van de naleving van wettelijke voorschriften of beschikkingen van overheidswege die na de dag van de offerte in werking treden, komen voor rekening van de opdrachtgever, tenzij redelijkerwijs moet worden aangenomen dat de opdrachtnemer die gevolgen reeds op de dag van de offerte had kunnen voorzien.  

Artikel 26: Aansprakelijkheid van de opdrachtnemer  

1. In geval van tekortkomingen in het ontwerp, is de opdrachtnemer hiervoor slechts aansprakelijk voor zover deze tekortkomingen hem kunnen worden toegerekend.  
2. De aansprakelijkheid van de opdrachtnemer op grond van het vorige lid is beperkt tot het voor het verrichten van de ontwerpwerkzaamheden overeengekomen bedrag. Indien geen bedrag is overeengekomen, is de aansprakelijkheid van de opdrachtnemer beperkt tot 10% van de aannemingssom.  
3. De rechtsvordering uit hoofde van een toerekenbare tekortkoming is niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van vijf jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn.  

Artikel 27: Aansprakelijkheid tijdens de uitvoering van het werk  

1. Het werk en de uitvoering daarvan zijn voor verantwoordelijkheid van de opdrachtnemer met ingang van het tijdstip van aanvang tot en met de dag waarop het werk is opgeleverd of als opgeleverd geldt.  
2. Onverminderd de aansprakelijkheid van partijen krachtens de overeenkomst of de wet is de opdrachtnemer aansprakelijk voor schade aan het werk, tenzij deze schade het gevolg is van buitengewone omstandigheden tegen de schadelijke gevolgen waarvan de opdrachtnemer in verband met de aard van het werk geen passende maatregelen heeft behoeven te nemen en het onredelijk zou zijn de schade voor zijn rekening te doen komen.  
3. De opdrachtnemer is aansprakelijk voor schade aan andere werken en eigendommen van de opdrachtgever voor zover deze door de uitvoering van het werk is toegebracht en te wijten is aan nalatigheid, onvoorzichtigheid of verkeerde handelingen van de opdrachtnemer, zijn personeel, zijn onderaannemers of zijn leveranciers.  
4. De opdrachtnemer vrijwaart de opdrachtgever tegen aanspraken van derden tot vergoeding van schade, voor zover deze door de uitvoering van het werk is toegebracht en te wijten is aan nalatigheid, onvoorzichtigheid of verkeerde handelingen van de opdrachtnemer, zijn personeel, zijn onderaannemers of zijn leveranciers.  

Artikel 28: Aansprakelijkheid na oplevering  

1. Na de dag waarop het werk als opgeleverd geldt, is de opdrachtnemer niet meer aansprakelijk voor tekortkomingen aan het werk.  
2. Het in het eerste lid bepaalde lijdt uitzondering indien sprake is van een gebrek: dat in de onderhoudstermijn aan de dag is getreden en dat redelijkerwijs niet bij oplevering door de opdrachtgever onderkend had kunnen worden, tenzij de opdrachtnemer aannemelijk maakt dat het gebrek met grote mate van waarschijnlijkheid moeten worden toegeschreven aan een omstandigheid, die aan de opdrachtgever kan worden toegerekend;  dat na afloop van de onderhoudstermijn aan de dag is getreden, dat redelijkerwijs niet bij oplevering door de opdrachtgever onderkend had kunnen worden en waarvan de opdrachtgever aannemelijk maakt dat het gebrek met grote mate van waarschijnlijkheid moeten worden toegeschreven aan een omstandigheid, die aan de opdrachtnemer kan worden toegerekend. 
3. De rechtsvordering uit hoofde van het in lid 2 sub a bedoelde gebrek is niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van twee jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn
4. De rechtsvordering uit hoofde van het in lid 2 sub b bedoelde gebrek is niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van vijf jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn. Ingeval het in het in lid 2 sub b bedoelde gebrek echter als een ernstig gebrek moet worden aangemerkt, is de rechtsvordering niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van tien jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn. Een gebrek is slechts dan als een ernstig gebrek aan te merken indien het werk geheel of gedeeltelijk is ingestort of dreigt in te storten, dan wel ongeschikt is geraakt of ongeschikt dreigt te geraken voor de bestemming waarvoor het blijkens de overeenkomst bedoeld is en dit slechts kan worden verholpen of kan worden voorkomen door het treffen van zeer kostbare voorzieningen.  

Aansprakelijkheid na oplevering NA INWERKINGTREDING Wkb 

1. Na inwerkingtreding van de WKb per 1 januari 2023 verandert de aansprakelijkheid van de aannemer. In dit artikel wordt de aansprakelijk als volgt beperkt: 

• Opdrachtnemer is niet aansprakelijk ingeval het overeengekomen opleverdossier aan de opdrachtgever onjuist en/of onvolledig ter beschikking is gesteld.  

• Ingeval van het aanleveren van een dossier bevoegd gezag voor oplevering is opdrachtnemer niet aansprakelijk voor de inhoud van dit dossier.  

• De rechtsvordering uit hoofde van een door de opdrachtgever na oplevering gemeld gebrek (zie lid 2 sub a) is niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van twee jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn.  

• De rechtsvordering uit hoofde van het in lid 2 sub b bedoelde gebrek is niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van vijf jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn. Ingeval het in het in lid 2 sub b bedoelde gebrek echter als een ernstig gebrek moet worden aangemerkt, is de rechtsvordering niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van tien jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn. Een gebrek is slechts dan als een ernstig gebrek aan te merken indien het werk geheel of gedeeltelijk is ingestort of dreigt in te storten, dan wel ongeschikt is geraakt of ongeschikt dreigt te geraken voor de bestemming waarvoor het blijkens de overeenkomst bedoeld is en dit slechts kan worden verholpen of kan worden voorkomen door het treffen van zeer kostbare voorzieningen.  

Artikel 29: Overige bepalingen aangaande aansprakelijkheid  

1. De opdrachtgever is verplicht de opdrachtnemer van het gebrek binnen redelijke termijn na ontdekking mededeling te doen en de opdrachtnemer de gelegenheid te geven binnen een redelijke termijn voor diens rekening toerekenbare tekortkomingen en/of gebreken, waarvoor de opdrachtnemer aansprakelijk is, te herstellen/op te heffen.  
2. Indien de kosten van herstel voor een gebrek of van het opheffen van een tekortkoming waarvoor de opdrachtnemer aansprakelijk is niet in redelijke verhouding staan tot het belang van de opdrachtgever bij herstel, mag de opdrachtnemer in plaats van herstel volstaan met het uitkeren van een redelijke schadevergoeding aan de opdrachtgever.  
3. De voortvloeiende beperkingen van de aansprakelijkheid vinden geen toepassing indien de schade het gevolg is van opzet of grove schuld van de opdrachtnemer.  
4. De opdrachtnemer draagt zorg voor een CAR-verzekering. 

DE VOLGENDE BEPALINGEN ZIJN VAN TOEPASSING OP DISCIPLINE A EN B. 

Artikel 30: Overmacht 

1. In aanvulling op het bepaalde in artikel 6:75 Burgerlijk Wetboek geldt dat een tekortkoming van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling in de nakoming van enige verplichting jegens opdrachtgever niet aan dienstverlener kan worden toegerekend in geval van een van de wil van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling onafhankelijke omstandigheid, waardoor de nakoming van zijn verplichtingen jegens opdrachtgever geheel of gedeeltelijk wordt verhinderd of waardoor de nakoming van zijn verplichtingen in redelijkheid niet van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling kan worden verlangd. Tot die omstandigheden worden mede gerekend wanprestaties van toeleveranciers van De Leeuw Bouw & Ontwikkeling of andere derden, stroomstoringen, (computer)virussen, stakingen en werkonderbrekingen.
2. Voorts zal onder overmacht worden verstaan de situatie waarin De Leeuw Bouw & Ontwikkeling onverwachts wordt geconfronteerd met een annulering, niet-tijdige nakoming of andersoortige tekortkoming van een ten behoeve van de overeenkomst ingeschakelde derde(n) of (toe)leverancier(s) met betrekking tot de door of krachtens die derde(n) te leveren zaken of diensten ten behoeve van de uitvoering van de overeenkomst, waaronder mede wordt begrepen het vervoer, de levering van materialen en de levering en ter beschikkingstelling van lokalen, gereedschap en overig materieel. In het bijzonder zal sprake zijn van een overmachtssituatie indien De Leeuw Bouw & Ontwikkeling geconfronteerd wordt met langere levertijden ten aanzien van onder meer de natuurproducten en overige materialen welke hij voor de uitvoering van de overeenkomst vereist. 
3. Indien zich een situatie als hiervoor bedoeld voordoet als gevolg waarvan De Leeuw Bouw & Ontwikkeling niet aan zijn verplichtingen jegens opdrachtgever kan voldoen, dan worden die verplichtingen opgeschort zolang De Leeuw Bouw & Ontwikkeling niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Indien de in de vorige zin bedoelde situatie 30 kalenderdagen heeft geduurd, hebben partijen het recht de overeenkomst schriftelijk geheel of gedeeltelijk te ontbinden. 
4. De Leeuw Bouw & Ontwikkeling is in het geval als bedoeld in het tweede lid van dit artikel niet gehouden tot vergoeding van enige schade, ook niet als De Leeuw Bouw & Ontwikkeling als gevolg van de overmachtstoestand enig voordeel geniet. 

Artikel 31: Onoverdraagbaarheidsbeding  

1. Rechten van een partij uit deze overeenkomst kunnen niet worden overgedragen zonder de voorafgaande schriftelijke instemming van de andere partij. Deze bepaling geldt als een beding met goederenrechtelijke werking zoals bedoeld in artikel 3:83 lid 2 Burgerlijk Wetboek. 

Artikel 32: Privacy 

1. Opdrachtnemer verwerkt mogelijk persoonsgegevens van en in opdracht van Opdrachtgever bij het uitvoeren van de werkzaamheden. Opdrachtnemer heeft hiervoor een privacyreglement en verwerkersvoorwaarden opgesteld. Dit zijn aparte documenten naast deze Algemene Voorwaarden. De verwerkersvoorwaarden maken onlosmakelijk onderdeel uit van deze Algemene Voorwaarden. 
2. Opdrachtgever gaat akkoord met elektronische gegevensuitwisseling (internet en e-mail) en realiseert zich dat ondanks alle door De Leeuw Bouw & Ontwikkeling in acht genomen veiligheidsvoorzieningen er geen absolute zekerheid tegen raadpleging door onbevoegden gegeven kan worden. 

Artikel 33: Klachtplicht 

1. Opdrachtgever is verplicht klachten over de verrichte werkzaamheden direct te melden aan De Leeuw Bouw & Ontwikkeling. De klacht bevat een zo gedetailleerd mogelijke omschrijving van de tekortkoming, zodat De Leeuw Bouw & Ontwikkeling in staat is hierop adequaat te reageren.
2. Is een klacht gegrond, dan is De Leeuw Bouw & Ontwikkeling alleen gehouden de werkzaamheden alsnog te verrichten zoals partijen dat zijn overeengekomen. 

Artikel 34: Toepasselijk recht 

1. Op deze overeenkomst tussen De Leeuw Bouw & Ontwikkeling en opdrachtgever is uitsluitend het Nederlands recht van toepassing. De Nederlandse rechter is bevoegd. 
2. Wanneer in een gerechtelijke procedure één of meerdere bepalingen van deze algemene voorwaarden als onredelijk bezwarend worden aangemerkt, dan blijven de overige bepalingen onverminderd van kracht. 

Artikel 35: Forumkeuze  

1. Verschillen van mening tussen opdrachtgever en opdrachtnemer worden zo veel mogelijk opgelost langs minnelijke weg, daaronder begrepen mediation. 
2. Indien minnelijke schikking niet mogelijk is of niet tot het gewenste resultaat leidt, zullen geschillen worden voorgelegd aan de rechtbank, sector kanton.  

De volgende leden behorende bij artikel 35 zijn enkel van toepassing op discipline B Aanneming van werk 

1. Ingeval van aanneming van werk vindt geschillenbeslechting plaats door middel van arbitrage, en zullen alle geschillen – daaronder begrepen die, welke slechts door een der partijen als zodanig worden beschouwd – die tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer of hun rechtsopvolgers of rechtverkrijgenden ontstaan naar aanleiding van de opdracht beslecht worden – met uitsluiting van de gewone rechter – door arbitrage overeenkomstig het arbitragereglement van de Raad van Arbitrage voor de Bouw, zoals dat luidt op de dag waarop het geschil aanhangig wordt gemaakt. 

Indien bij een in kracht van gewijsde gegaan rechterlijk vonnis een uitspraak van het scheidsgerecht geheel of gedeeltelijk nietig wordt verklaard, heeft ieder der partijen het recht het geschil, voor zover het dientengevolge onbeslist is gebleven, opnieuw overeenkomstig dit artikel te doen beslechten. De vordering vervalt, indien zij aanhangig wordt gemaakt later dan drie maanden na het in kracht van gewijsde gaan van het rechterlijk vonnis. Degene die als scheidsman of secretaris aan de nietig verklaarde uitspraak heeft meegewerkt, zal aan de nieuwe behandeling niet mogen meewerken.